Yaşam

Soğuk Havalarda Sinsi Tehlike: Gizli Buzlanma ve Berrak Buz Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Havalar buz gibi ve bu soğuk havalarda sıkça karşılaştığımız acı bir gerçek var: karın buzlanması… Görünmeyen buzlanmanın altında yatan bilimsel olayı ve buzun şeffaf ve opak görüntüsünün açıklamasını bu içerikte bulabilirsiniz. Okuduğunuzda aydınlanma yaşayacağınız içeriğinde örtülü buzlanma ve şeffaf buzdan bahsettik.

Kaynak:https://science.howstuffworks.com/nat…

Gizli buzlanma nedir?

Özellikle kuzey yarımkürede hava yeterince soğuk. Kış mevsimi doğal olarak zorlukları da beraberinde getiriyor. Örneğin, araç sahiplerinin endişe duyduğu bahislerden biri olan gizli buzlanma. ABD Ulusal Meteoroloji Servisi, kapalı buzlanmayı ‘yollarda ve diğer erişim yollarında bulunan ve sürücüler ve yayalar tarafından kolaylıkla görülemeyen buzlanma’ olarak adlandırır.

Ne yazık ki, gizli buzlanma tehlikesi hafife alınmamalıdır…

İnsan gözüyle görülmesi oldukça zor olan örtülü buzlanma aslında şeffaf buzdur. Sadece kaldırım ve asfalt gibi yerlerde siyahımsı bir renk aldığı için görülmez. Buzlanma ima edilen kazalar, sürücülerin tehlikenin farkında olmadığı ve buz olmadığını düşündükleri bir alanda araç kullandıklarında meydana gelir.

Gizli buzlanmayı göremiyoruz ama evde yaptığımız buz beyaz… Peki bu nasıl oluyor?

Diğer buz türlerini görmek daha kolaydır. Evde yaptığınız buz küplerinin tıpkı pamuk şeker gibi beyaz ve opak göründüğünü fark etmişsinizdir. Buz görüntüsünün neden bilinmeyen buzlanma ile taban tabana zıt olduğunu merak mı ediyorsunuz? Evde yaptığımız buzlanma beyaz görünürken, örtük buzlanma nasıl oluyor da görünmüyor?

Suyun kimyasını birlikte öğrenelim.

Su sıvı haldeyken berrak görünür. Bunun nedeni, suyu oluşturan moleküllerin içinden geçen ışık ışınlarını absorbe etmemeleri ve geçirgen olmalarıdır. Ancak suyun kalitesiyle ilgili ayırt edici bir özelliği vardır: Ne kadar saf görünürse görünsün, ne kadar taze olursa olsun su asla %100 saf değildir. Küçük bir su numunesi, algler, bitki kalıntıları ve az miktarda kalsiyum ve kireç mineralleri gibi bazı organik elementler içerir. Aynı zamanda oksijen gibi çözünmüş gazlar suda bol miktarda bulunur. Gazlar ve saflık derecesi, suyun donarken berrak veya opak olmasını etkileyen faktörlerdir.

Suyun donduğu an çok değerlidir…

Su donarken, sudaki tortular ve hava kabarcıkları yoğunlaşır. Konsantre kümeler ışığın geçişini engelleyerek görünür ışık spektrumunun kırılmasına neden olur ve renk geçişini zorlaştırır. Bu olduğunda, buz beyazımsı ve bulutlu görünür. Tabii ki, bu her zaman olmaz.

Suyun bu berrak halde donması mümkün müdür?

2014 yılında, YouTuber Tomas Nunuk kendisini ve seyahat arkadaşını Slovakya dağlarındaki derin tatlı su gölü Velke Hincovo Pleso’yu ziyaret ederken filme aldı. İnanılmaz derecede berrak buz üzerinde seyreden iki adamın görüntüsü viral oldu. Buzun altında gölün dibi ve gölün dibindeki taşlar net bir şekilde görülebiliyordu. Hatta bazı izleyiciler, buzu bu kadar temiz ve net göstermenin tek yolunun görüntüyü manipüle etmek olduğunu bile savundu. Ancak görüntü gerçektir ve yukarıda bahsettiğimiz bilimsel olaylar gerçekleşmediği için donduğunda temiz ve kristal berraklığında görünebilir.

Sudaki kristallerin etkisi büyüktür.

Bu netlik düzeyi için, su buza dönüşürken neredeyse hava kabarcıkları ve tortulardan arınmış olmalıdır. Doğal olarak karşılanması gereken birkaç koşul daha var. Buz kristallerden oluşur, eğer su çok çabuk donarsa buzdaki kristallerin sayıca fazla ve boyut olarak küçülmesi kaçınılmazdır. Ve hızla donan suyun oluşturduğu buz, kristaller yansıtıcı olduğu için daha beyaz ve opak görünür. Buz ne kadar yavaş donarsa, içindeki kristaller o kadar büyük ve az, şeffaflık seviyesi o kadar yüksek olur.

Videonun sırrı çözüldü.

Özetlemek gerekirse, buz yavaş donduğunda daha şeffaf ve saf bir görünüme sahip olur ve saflığı bozacak daha az kimyasal bileşen içerir. Tomas Nunuk’un ünlü YouTube görüntüsü, tüm koşulların yerine getirildiği anın görüntüsüne güzel bir örnektir. Velke Hincovo Pleso, Slovakya’ya gittiği gün 2 santimetrelik bir buz örtüsüyle kaplıydı. Muhtemelen kuvvetli rüzgarların olmadığı bir dönemde ve sudaki tortular suya karışıp saflığı bozmadığı için su yavaş yavaş donmuştur.

Soğuk havalarda çok dikkatli olmalısınız.

Aynı durumu yollarda bilinmeyen buzlanmalarda da sık sık görüyoruz. Tüm kaideler aynı kaynaktan gelmese de, rüzgarın yavaş olduğu dönemlerde suyun kademeli olarak donduğunu söyleyebiliriz. Genellikle çok ince olduğundan ve safsızlıklardan arınmış olduğundan, kapalı alanda buzlanma genellikle görülmez.

Evde şeffaf buz yapmak için ne yapabiliriz?

Neyse ki, evde berrak buz yapmanın birkaç ucuz yolu var. Örneğin, suyu dondurmadan önce kaynatmak bunlardan biridir. Kaynattığınızda sudaki hava kabarcıklarından büyük ölçüde kurtulursunuz ve suyunuz yeterli saflıkta ise şeffaf bir halde donabilir.

haber-beytussebap.xyz

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu